"Một tổn thất lớn cho quốc gia!" - Đó là cách truyền thông Trung Quốc từng thốt lên khi nói về Tô Lưu Dật. Nhưng đằng sau hào quang của một đứa trẻ hoàn thành tiểu học trong 2,5 ngày là một hành trình dài gần 20 năm để học cách trở thành một "người bình thường".
Kỷ lục vô tiền khoáng hậu và hào quang "đốt cháy giai đoạn"
Năm 2000, tại Thái An, Sơn Đông, cậu bé Tô Lưu Dật chào đời trong một gia đình bình thường. Nhưng tương lai của cậu lại vận hành ở một "hệ điều hành" hoàn toàn khác.
7 năm sau, hiệu trưởng trường tiểu học địa phương gọi cha mẹ cậu đến văn phòng chỉ để nói một câu: "Hãy đưa cháu về đi" . Không phải vì cậu nghịch ngợm hay kém cỏi, mà vì các giáo viên không biết phải dạy gì khi Lưu Dật chỉ mất đúng 2,5 ngày để học hết chương trình tiểu học 6 năm.
Tô Lưu Dật lúc nhỏ
Kể từ đó, cuộc đời của Lưu Dật như được ấn nút tua nhanh:
1 năm: Hoàn thành chương trình THCS.
8 tuổi: Vào học cấp 3, thảo luận về Thuyết tương đối với giáo viên Vật lý.
10 tuổi: Ngồi trong phòng thi Đại học (Gaokao), đạt 566 điểm - con số đủ để gây "chấn động" toàn quốc lúc bấy giờ.
Cậu trở thành sinh viên đại học nhỏ tuổi nhất Trung Quốc, được Đại học Khoa học và Công nghệ Miền Nam (SUSTech) phá lệ tuyển thẳng, có mẹ đi kèm chăm sóc và nhận trợ cấp sinh hoạt hậu hĩnh. Hiệu trưởng Chu Thanh Thời khi ấy đặt kỳ vọng rất lớn vào "cậu bé thiên tài" này.
Cú "sang số" lỗi và sự lệch pha nghiệt ngã
Nhưng thực tế đã tặng cho tất cả một gáo nước lạnh.
Trong giảng đường đại học, một tiết học 45 phút là cực hình với đứa trẻ 10 tuổi. Lưu Dật không thể ngồi yên: khi thì xoay bút, lúc lại trêu chọc tóc của bạn nữ phía trước, hoặc nằm gục xuống bàn ngủ vì thấy kiến thức... quá đơn giản.
Đó không phải là sự ngạo mạn, mà là sự lệch pha.
Hệ thần kinh của một đứa trẻ 10 tuổi không tương thích với bối cảnh xã hội của những thanh niên 18, 19 tuổi. Khi bạn bè bàn về sự nghiệp, tình yêu, lý tưởng, thì đầu óc Lưu Dật có lẽ vẫn đang mải đuổi theo một con kiến bên cửa sổ. Khoảng cách 8 năm trưởng thành ấy là vực thẳm mà chỉ số IQ không bao giờ lấp đầy được.
Chưa đầy một năm sau, Tô Lưu Dật chọn bảo lưu kết quả, rời khỏi đại học trong sự ngỡ ngàng của dư luận.
Cái mác "Thần đồng sa sút" và sự mất tích bí ẩn
Ngay lập tức, những mỹ từ "thiên tài" được thay thế bằng "thần đồng sa sút", "Trọng Vĩnh tái thế" (một điển tích về thần đồng bị thui chột tài năng). Người ta tiếc nuối cho một "tổn thất quốc gia" mà quên mất chưa ai từng hỏi: Cậu bé học xong tiểu học trong 2 ngày rưỡi ấy thực chất đã bỏ lỡ điều gì?
Câu trả lời rất đơn giản: Cậu bỏ lỡ tất cả những thứ cần thời gian để "thấm".Đó là cách tranh cãi rồi làm hòa với bạn bè, cách chịu đựng sự nhàm chán lặp đi lặp lại của cuộc sống, cách điều chỉnh tâm lý sau thất bại, và cách hiểu được những ẩn ý trong giao tiếp. Những thứ này không thể "tải về" siêu tốc, mà phải "ninh" bằng thời gian.
Rời xa ánh đèn sân khấu, Tô Lưu Dật chọn cách im lặng. Cậu về nhà tự học, không còn nhảy lớp, không còn vội vã.
Sự trở về của "người bình thường"
Nhiều năm sau, người ta thấy một Tô Lưu Dật rất khác.
Năm 2018: Ở tuổi 18, cậu lặng lẽ nhận bằng cử nhân SUSTech đúng độ tuổi như bao người khác.
Năm 2022: Một bức ảnh chụp cảnh chàng thanh niên 22 tuổi dìu cha mẹ leo núi Thái Sơn được lan truyền. Không còn là "vật báu quốc gia" được vây quanh bởi ống kính, chỉ còn là một người con hiếu thảo với bước chân vững chãi.
Hiện tại, Lưu Dật đang làm việc trong một cơ quan nghiên cứu về máy tính với mức lương ổn định. Sau giờ làm, cậu về nhà chăm sóc cha mẹ, sống một cuộc đời bình dị nhưng tự tại.
Câu chuyện của Tô Lưu Dật khó có thể định nghĩa là thành công hay thất bại. Nó giống như một lời nhắc nhở: Cuộc đời không phải là một chiếc CPU, dù xung nhịp có cao đến đâu cũng phải tương thích với hệ điều hành. Có những "môn học" trong cuộc đời không bao giờ được phép nhảy lớp, chỉ có thể chậm rãi tu luyện từng bước một. Chàng thiếu niên năm ấy không hề biến mất, cậu chỉ chọn một con đường chậm hơn, vững hơn để đi lại từ đầu. Và lần này, cậu đã thực sự bắt kịp nhịp điệu của chính mình.
Hoặc