Nếu sống ở những thành phố lớn như Hà Nội hoặc TP.HCM, và phải đi thuê nhà, không ít bạn trẻ độc thân thường thở dài: 15 triệu tiêu chẳng mấy mà hết, cố lắm mới đủ sống chứ chẳng tiết kiệm nổi.
Đây không chỉ là “cảm nhận riêng” của một vài người, mà là tình hình chung. Theo công bố của Cục Thống kê về chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) năm 2025, Hà Nội là thành phố có mức sống đắt đỏ nhất cả nước, còn TP.HCM ở vị trí thứ 4.
Áp lực chi phí sinh hoạt tại Hà Nội ngày càng rõ rệt, buộc nhiều người phải tìm cách thích nghi để cân đối cuộc sống. Giá cả nhiều mặt hàng và dịch vụ liên tục tăng, từ chỗ ở, ăn uống đến các nhu cầu thiết yếu như học hành, chăm sóc sức khỏe hay giải trí. Khi mặt bằng chi tiêu bị đẩy lên cao, không ít người độc thân và các hộ gia đình rơi vào tình trạng phải dè sẻn, điều chỉnh lại thói quen tiêu dùng.
Ảnh minh họa
Trong bối cảnh đó, nếu sống một mình ở Hà Nội, trung bình mỗi tháng, 1 người cần khoảng 8-12 triệu đồng mới có thể duy trì mức sống tương đối ổn định. Mức thu nhập trung bình 15 triệu/tháng dường như là con số “chỉ vừa đủ tiêu”, khó mà tiết kiệm nổi, bởi ngoài các khoản chi cố định như ăn uống, nhà ở, đi lại, điện nước,... còn không ít các khoản phát sinh khác: Khi thì cưới xin, lúc lại không may ốm đau,...
Khoảng cách giữa thu và chi khiến việc quản lý tài chính trở nên áp lực hơn, đòi hỏi từng khoản chi phải được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh rơi vào tình trạng thiếu trước hụt sau.
Trong bối cảnh này, câu hỏi cần đặt ra là: Còn độc thân, sống 1 mình, lương 15 triệu vẫn không có dư là thực trạng chung hay chỉ là lời ngụy biện cho thói quen chi tiêu chưa tối ưu?
1. Chi phí sinh hoạt tăng nhanh, cảm giác “không đủ” là có thậtỞ các thành phố lớn, chi phí sinh hoạt đang có xu hướng tăng, đặc biệt là chi phí nhà ở. Tiền thuê nhà chiếm một phần đáng kể trong thu nhập, đặc biệt với những người sống một mình hoặc muốn có không gian riêng. Đi kèm với đó là tiện điện, tiền nước, internet,... cũng bị tính theo giá dịch vụ. Chưa kể, nhịp sống đô thị kéo theo nhiều chi phí “vô hình” như cà phê, ăn ngoài,...
Trong bối cảnh đó, mức lương 15 triệu dễ mấp mé ở mức “vừa đủ xoay xở”. Nếu không có nguồn thu phụ hoặc sự hỗ trợ từ gia đình, việc dành ra một khoản tiết kiệm ổn định mỗi tháng là không hề dễ dàng. Vì vậy, cảm giác “không đủ sống” không hoàn toàn là phóng đại, mà phần nào phản ánh áp lực chi tiêu thực tế.
2. Cách chi tiêu mới là yếu tố quyết địnhDù chi phí cao là thực tế, nhưng việc không thể tiết kiệm hoàn toàn không chỉ phụ thuộc vào mức lương. Cùng một mức thu nhập, có người vẫn để dành được một khoản nhỏ, trong khi người khác lại luôn trong tình trạng “cạn túi”.
Ảnh minh họa
Sự khác biệt thường nằm ở cách quản lý tài chính cá nhân. Những khoản chi nhỏ nhưng lặp lại thường xuyên như ăn ngoài, mua sắm theo cảm hứng, đăng ký nhiều dịch vụ giải trí,... có thể âm thầm “ăn mòn” thu nhập. Ngược lại, việc phân bổ ngân sách rõ ràng, ưu tiên nhu cầu thiết yếu và giới hạn chi tiêu không cần thiết có thể tạo ra khoảng trống để tích lũy, dù không lớn.
Điều này cho thấy, nói “15 triệu không thể tiết kiệm” đôi khi chỉ là do bản thân chưa đủ nỗ lực: Nỗ lực vun vén chi tiêu, nỗ lực làm thêm để tăng thu nhập.
3. Áp lực so sánh về mức sống
Một yếu tố ít được nhắc đến là sự thay đổi trong tiêu chuẩn sống. Áp lực đồng trang lứa với bạn bè, với đồng nghiệp, đôi khi khiến nhiều người vô thức điều chỉnh mức chi tiêu để “không bị tụt lại”.
Từ việc chọn quán ăn, địa điểm giải trí đến cách mua sắm, nhiều quyết định chi tiêu không còn dựa hoàn toàn trên nhu cầu, mà chịu ảnh hưởng bởi mong muốn duy trì hình ảnh hoặc bắt kịp xu hướng. Khi đó, khái niệm “đủ sống” không còn dừng ở mức cơ bản, mà mở rộng sang những nhu cầu mang tính trải nghiệm và thể hiện cá nhân.
Trong bối cảnh này, mức lương 15 triệu dễ trở nên “không đủ” không phải vì nó không đáp ứng được nhu cầu thiết yếu, mà vì kỳ vọng về mức sống đã cao hơn. Đây là ranh giới mong manh giữa thực tế và cảm nhận chủ quan.
4. Thiếu kế hoạch tài chính dài hạn khiến việc tiết kiệm trở nên mơ hồ
Một thực trạng phổ biến là nhiều người chưa có thói quen lập kế hoạch tài chính cụ thể. Thu nhập được chi tiêu theo từng tháng, nhưng không có mục tiêu rõ ràng về tiết kiệm hay tích lũy trong dài hạn.
Ảnh minh họa
Khi không có mục tiêu cụ thể như một khoản dự phòng, một kế hoạch mua sắm lớn hay đầu tư,... việc tiết kiệm dễ bị trì hoãn. Tâm lý “tháng này khó quá, để tháng sau” lặp lại nhiều lần, dẫn đến cảm giác rằng thu nhập hiện tại không cho phép tiết kiệm.
Trong khi đó, ngay cả một khoản nhỏ chỉ vài trăm nghìn mỗi tháng, nếu được duy trì đều đặn và có mục tiêu rõ ràng, vẫn có thể tạo ra sự khác biệt theo thời gian. Việc thiếu định hướng khiến khả năng tiết kiệm bị đánh giá thấp hơn thực tế.
Không thể phủ nhận rằng hoàn cảnh mỗi người là khác nhau. Người phải thuê nhà ở trung tâm, có trách nhiệm gia đình hoặc chi phí y tế sẽ chịu áp lực lớn hơn so với người sống cùng gia đình hoặc có sẵn nền tảng ổn định.
Do đó, việc đánh giá 15 triệu là “đủ” hay “không đủ” không thể tách rời bối cảnh cụ thể. Với một số người, đây là mức thu nhập giúp duy trì cuộc sống cơ bản nhưng khó tích lũy. Với người khác, nếu kiểm soát chi tiêu tốt và có điều kiện thuận lợi hơn, vẫn có thể để dành một phần.
Giữa áp lực khách quan và lựa chọn cá nhân luôn tồn tại một khoảng điều chỉnh. Nhận ra điều đó là bước đầu để mỗi người tự đánh giá lại khả năng tài chính của mình, thay vì mặc định rằng thu nhập hiện tại không cho phép bất kỳ sự tích lũy nào.
Hoặc