Những tiếng còi cấp cứu và tiếng khóc gọi con xé tan đêm tĩnh mịch. Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y học cổ truyền Hà Nam (Hà nam, Trung Quốc) tiếp nhận một nam sinh 14 tuổi trong tình trạng hôn mê sâu. Chỉ 1 giờ sau khi vào viện, tim của bệnh nhân bất ngờ ngừng đập. Các bác sĩ phải lập tức thực hiện ép tim, hồi sức cấp cứu liên tục mới có thể giành lại nhịp sinh tồn cho em.
Cơn khủng hoảng ẩn sau những con số xét nghiệm
Khi kết quả xét nghiệm máu được trả về, ekip điều trị không khỏi giật mình trước mức độ tổn thương quá nặng. Chỉ số creatinine trong máu của nam sinh vọt lên tới 3500, vượt quá xa ngưỡng bình thường từ 40 đến 80. Nghiêm trọng hơn, tốc độ lọc cầu thận chỉ còn vỏn vẹn 1,7 (mức tiêu chuẩn là 100 đến 120).
Nam sinh 14 tuổi ngày uống 2 - 3 cốc trà sữa lớn trong nhiều nam nhập viện vì suy thận cấp (Ảnh minh họa)
Con số này báo hiệu 98% chức năng thận của em đã hoàn toàn mất khả năng hoạt động. Nam sinh được chẩn đoán mắc suy thận cấp trên nền tổn thương mạn tính cực kỳ nghiêm trọng.
Tìm hiểu từ phía gia đình, bác sĩ tìm ra nguyên nhân xuất phát từ thói quen ăn uống lệch lạc, biết là hại nhưng lại được nuông chiều từ nhỏ. Mỗi ngày, nam sinh đều đặt đồ ăn nhanh 1 đến 2 lần và uống tới 2 đến 3 cốc trà sữa lớn. Đáng nói, em coi trà sữa là nguồn cung cấp chất lỏng chính và gần như không uống nước lọc.
Tại sao uống quá nhiều trà sữa có thể gây suy thận cấp?
Khảo sát trên 5.281 sinh viên tại Bắc Kinh của Đại học Thanh Hoa và Đại học Tài chính Kinh tế Trung ương (Trung Quốc) cho thấy, hiện tượng thèm trà sữa dai dẳng ở giới trẻ có tính chất tương tự như một dạng phụ thuộc tâm lý. Người trẻ thường tìm đến thức uống ngọt như một thói quen xả căng thẳng, dẫn đến các biểu hiện như cố gắng cắt giảm nhưng thất bại, uống nhiều hơn để đạt cảm giác dễ chịu và luôn thấy bứt rứt nếu thiếu hụt.
Nhiều người thường lầm tưởng trà sữa chỉ là một loại thức uống giải khát vô hại. Tuy nhiên, thói quen uống quá nhiều và dùng thay thế hoàn toàn cho nước lọc thì có thể biến loại đồ uống nhiều người "mê như điếu đổ" này thành "thuốc độc" cho sức khỏe. Nhất là với thận và hệ bài tiết:
- Lượng đường fructose vượt ngưỡng: Một cốc trà sữa 500ml chứa từ 50g đến 100g đường. Khi nạp liên tục 2 đến 3 cốc mỗi ngày, đường fructose làm tăng vọt nồng độ axit uric trong máu, tạo ra các tinh thể lắng đọng làm tắc nghẽn và tổn thương ống thận.
- Tích tụ axit béo và chất phụ gia: Kem béo phi sữa chứa nhiều axit béo chuyển hóa cùng các chất tạo hương, chất bảo quản. Khi thiếu nước lọc để pha loãng, thận phải gồng mình lọc các hợp chất phức tạp này với tần suất cao, dẫn đến quá tải và suy kiệt.
- Cơ thể mất nước tế bào: Trà sữa chứa hàm lượng đường và caffeine cao gây ra hiện tượng lợi tiểu nhẹ nhưng lại rút nước từ tế bào. Uống trà sữa mà không bổ sung nước lọc sẽ khiến máu bị đặc, giảm lưu lượng máu đến nuôi thận, khiến cầu thận bị hoại tử dần.
Rất nhiều người trẻ mê trà sữa đến mức uống thay nước lọc hoặc uống nhiều cốc một ngày mà không biết hại sức khỏe thế nào (Ảnh minh họa)
Bên cạnh nguy cơ tổn thương thận, việc dung nạp đường và chất béo vượt ngưỡng còn kéo theo hàng loạt hệ lụy như đẩy nhanh quá trình lão hóa da do glycation collagen, gây bùng phát mụn trứng cá, béo phì, làm tăng nguy cơ mắc bệnh gút và gây mất ngủ mạn tính do caffeine, tăng cân...
Với thận, do các triệu chứng tổn thương thận ở giai đoạn đầu rất kín đáo, khi bệnh nhân xuất hiện cảm giác mệt mỏi, phù nề hay buồn nôn thì bệnh đã tiến triển sang giai đoạn muộn. Trường hợp của nam sinh kể trên cũng như vậy.
Sau nhiều giờ hồi sức tích cực và lọc máu cấp cứu, nam sinh 14 tuổi đã qua được cơn nguy kịch ban đầu và giữ lại được tính mạng. Tuy nhiên, do 98% chức năng thận đã bị phá hủy vĩnh viễn và không thể phục hồi, em buộc phải đối mặt với thực tế nghiệt ngã: gắn liền cuộc sống còn lại với việc chạy thận nhân tạo định kỳ hoặc chờ đợi cơ hội ghép thận.
Trường hợp đau lòng này là lời thức tỉnh nghiêm khắc cho các bậc phụ huynh trong chăm sóc con cái và tất cả chúng ta trong chế độ ăn uống hàng ngày. Trà sữa hay các loại nước ngọt đóng chai nếu không thể hoàn toàn không uống, thì chỉ nên sử dụng thỉnh thoảng như một món giải khát, tuyệt đối không được phép thay thế cho nước lọc trong sinh hoạt hàng ngày.
Nguồn và ảnh: QQ, Sunday More
Hoặc