Cách đây không lâu, khoa cấp cứu của Bệnh viện Trung Sơn (Chiết Giang, Trung Quốc) đã tiếp nhận một bệnh nhân trẻ tuổi, chỉ mới 20 tuổi. Khi được đưa đến bệnh viện, anh ta đã hôn mê, bụng chướng to và đau dữ dội, các chỉ số sinh tồn vô cùng không ổn định.
Theo gia đình, chàng trai trẻ có lối sống bừa bộn và thói quen ăn uống cực kỳ thất thường, thường xuyên ăn đồ ăn nhanh, đồ ngọt và đồ ăn khuya để lấp đầy bụng, hiếm khi ăn đủ ba bữa một ngày. Sau khi khám cấp cứu, các bác sĩ chẩn đoán anh bị viêm tụy cấp nặng, kèm theo suy đa tạng. Mặc dù đã được chăm sóc tích cực trong nhiều ngày, nhưng họ vẫn không thể cứu được mạng sống của anh.
Bác sĩ cho biết tuyến tụy của chàng trai trẻ không có tổn thương bẩm sinh nào và hoàn toàn là do chế độ ăn uống kém hiệu quả kéo dài, đặc biệt là việc anh ta chỉ ăn ba loại thức ăn làm bữa chính trong nhiều năm. Ngay cả tuyến tụy khỏe mạnh nhất cũng không thể chịu đựng được sự tổn thương liên tục.
- Thức ăn nhanh nhiều chất béo: Ăn loại thực phẩm này trong thời gian dài là nguyên nhân chính gây tổn hại đến tuyến tụy. Thức ăn nhanh như gà rán, đồ nướng… nhiều dầu mỡ chứa nhiều chất béo hơn so với các bữa ăn tự nấu ở nhà, dẫn đến lượng dầu lớn đi vào cơ thể. Nó sẽ kích thích tuyến tụy tiết ra dịch tụy liên tục với cường độ cao, khiến tuyến tụy rơi vào tình trạng quá tải trong thời gian dài, dễ dẫn đến tăng áp lực ống tụy, phù nề và viêm tế bào tụy.
- Đồ uống có đường: Thay thế nước lọc bằng đồ uống có đường là một thói quen gây hại cho tuyến tụy mà giới trẻ thường bỏ qua. Trà sữa, đồ uống có ga và đồ uống hương vị trái cây chứa lượng đường bổ sung cực cao. Lượng đường dư thừa không chỉ làm rối loạn quá trình chuyển hóa đường trong máu mà còn kích thích chức năng nội tiết của tuyến tụy, làm tổn thương các tế bào đảo tụy, làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho tuyến tụy và gây viêm mãn tính.
- Ăn khuya thường xuyên có thể làm rối loạn hoàn toàn nhịp sinh học của tuyến tụy: Ban đêm là thời gian quan trọng để các cơ quan phục hồi và nghỉ ngơi. Ăn khuya kéo dài buộc tuyến tụy phải làm việc cả ngày lẫn đêm mà không được nghỉ ngơi, liên tục kích thích tiết dịch tụy bất thường. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến tổn thương tuyến tụy mãn tính và viêm cấp tính đột ngột.
Ba thói quen ăn uống này có vẻ vô hại trong cuộc sống hàng ngày, nhưng chúng lại là nguyên nhân chính gây ra các bệnh về tuyến tụy ở người trẻ tuổi.
Dấu hiệu tuyến tụy không khỏe
Việc tiêu thụ bừa bãi ba thứ này trong thời gian dài sẽ dẫn đến bốn thay đổi nguy hiểm cho cơ thể bạn trong vòng sáu tháng.
Tình trạng đầy hơi thường xuyên và đau bụng sau ăn là những dấu hiệu cảnh báo sớm nhất. Khi chức năng tiêu hóa của tuyến tụy bị suy giảm, thức ăn không thể được phân giải đúng cách và sẽ tiếp tục tích tụ trong dạ dày và ruột, gây đầy hơi và đau âm ỉ ở vùng bụng trên sau bữa ăn. Nhiều người thường nhầm lẫn đây là vấn đề về dạ dày thông thường và bỏ qua việc chẩn đoán và điều trị, dẫn đến tình trạng tổn thương ngày càng trầm trọng.
Rối loạn chuyển hóa, tăng hoặc giảm cân không rõ nguyên nhân. Tuyến tụy có chức năng kép là tiêu hóa và điều hòa đường huyết. Tổn thương lâu dài có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa chất béo và đường. Một số người sẽ bị tích tụ mỡ bụng, trong khi những người khác sẽ bị sụt cân và gầy yếu không rõ nguyên nhân do rối loạn tiêu hóa và hấp thu.
Hệ miễn dịch suy giảm và thường xuyên mệt mỏi. Chức năng tuyến tụy suy giảm ảnh hưởng trực tiếp đến sự hấp thụ chất dinh dưỡng trong toàn cơ thể. Thiếu hụt chất dinh dưỡng có thể dẫn đến tình trạng uể oải, suy nhược toàn thân, suy giảm miễn dịch, thường xuyên bị cảm lạnh và mệt mỏi, ảnh hưởng đến sinh hoạt và lối sống hàng ngày.
Viêm tụy cấp tính khởi phát đột ngột có thể đe dọa tính mạng. Đây là hậu quả nghiêm trọng nhất. Tổn thương mãn tính lâu dài có thể làm suy yếu tuyến tụy, và chỉ một lần ăn quá nhiều hoặc tiêu thụ quá nhiều thức ăn nhiều dầu mỡ hoặc đồ ngọt cũng có thể gây ra một cơn cấp tính, dẫn đến phù tụy, xuất huyết, thậm chí hoại tử, kèm theo suy đa tạng. Viêm tụy nặng có tỷ lệ tử vong cực kỳ cao, và ngay cả người trẻ tuổi cũng không miễn dịch.
Để bảo vệ sức khỏe tuyến tụy, người dân nên:
- Thay đổi chế độ ăn uống của bạn và loại bỏ ba loại thực phẩm gây hại cho tuyến tụy. Giảm hoàn toàn lượng thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ và đồ chiên rán, và ưu tiên các bữa ăn nhẹ như món hấp, luộc và xào. Thay thế tất cả đồ uống có đường bằng nước lọc và trà loãng, và tránh uống trà sữa và đồ uống có ga trong thời gian dài. Tuyệt đối không ăn vặt đêm khuya và không ăn gì trong vòng 3 giờ trước khi đi ngủ để tuyến tụy có đủ thời gian nghỉ ngơi và phục hồi.
- Hãy ăn ba bữa chính đều đặn mỗi ngày và tránh ăn quá nhiều. Đặt giờ ăn cố định và ăn đến khi no khoảng 70% mỗi bữa để tránh bỏ bữa hoặc ăn quá nhiều. Tránh ăn nhiều thức ăn nhiều dầu mỡ, nhiều calo sau một thời gian dài nhịn ăn, vì điều này làm giảm áp lực tiết dịch lên tuyến tụy trong thời gian ngắn và ổn định nhịp độ trao đổi chất của các cơ quan.
- Hãy tuân thủ chế độ ăn nhiều bữa nhỏ hơn để giảm gánh nặng cho các cơ quan nội tạng. Đối với những người có hệ tiêu hóa hoặc tuyến tụy yếu, nên chia ba bữa ăn chính thành năm đến sáu bữa nhỏ hơn, ăn thường xuyên hơn. Điều này tránh được tình trạng ăn quá nhiều cùng một lúc, có thể làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa và giảm nguy cơ viêm tụy một cách hiệu quả.
- Tập thể dục vừa phải thúc đẩy tuần hoàn trao đổi chất. 30 phút tập thể dục nhẹ nhàng mỗi ngày, chẳng hạn như đi bộ nhanh, chạy bộ hoặc nhảy dây, có thể thúc đẩy nhu động ruột và quá trình trao đổi chất, giúp phân giải chất béo dư thừa, giảm áp lực trao đổi chất lên tuyến tụy và hỗ trợ chức năng tuyến tụy.
Nguồn và ảnh: Sohu
Hoặc