Vì sao mã QR chỉ có 3 ô vuông lớn thay vì 4?
Mã QR – giao diện quen thuộc với mạng lưới các ô vuông đen trắng xen kẽ – đã trở thành một biểu tượng đặc trưng của kỷ nguyên số. Chỉ bằng một thao tác quét nhanh, bạn đã có thể thanh toán hóa đơn, lên tàu, mở cửa, xem thực đơn nhà hàng hay thực hiện vô vô vàn tiện ích khác.
Dù mỗi mã QR đều ẩn chứa những dữ liệu độc nhất, chúng vẫn sở hữu một đặc điểm chung: các ô vuông lớn nằm ở góc. Những ô vuông này được gọi là "Finder Pattern" (mẫu định vị) và chỉ xuất hiện tại 3 trong số 4 góc của mã. Điều này xuất phát từ một lý do hết sức thiết thực.
Được đặt ở các vị trí góc trên-bên trái, góc trên-bên phải và góc dưới-bên trái, cấu trúc này giúp thiết bị đọc nhận biết đâu là chiều "hướng lên", từ đó tiến hành quét dữ liệu một cách chính xác.
Do đó, khi dùng camera điện thoại thông minh để quét mã QR, bạn không cần phải bận tâm đến việc xoay điện thoại theo đúng chiều. Đơn giản vì máy quét đã tự hiểu rằng góc không chứa ô vuông lớn chính là góc dưới-bên phải của mã. Ở lần sử dụng tới, bạn có thể kiểm chứng điều này bằng cách cầm nghiêng điện thoại khi hướng về phía mã QR.
Bạn sẽ nhận ra rằng trình đọc mã trên điện thoại vẫn nhận diện và quét thành công mà không gặp bất kỳ trở ngại nào. Một khi đã hiểu được công dụng của 3 ô vuông đó, phần còn lại của mã QR sẽ không còn giống như những điểm ảnh ngẫu nhiên vô nghĩa, mà hiển hiện rõ ràng là một hệ thống được cấu trúc hết sức tỉ mỉ.
Chính thiết kế thông minh này đã cho phép nén một lượng thông tin khổng lồ vào trong một khung hình nhỏ bé. Đó cũng là lý do vì sao dù xuất hiện ở khắp mọi nơi, nguồn mã QR vẫn chưa bao giờ rơi vào tình trạng cạn kiệt.
Tỷ lệ " vàng" 1:1:3:1:1 đóng vai trò quyết định
Mã QR xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1994, nhưng ở thời điểm đó, nó chưa hề phổ biến ở những nơi công cộng. Công nghệ này được sáng tạo bởi một đội ngũ nhỏ do Masahiro Hara – kỹ sư tại Denso Wave, một công ty sản xuất linh kiện xe hơi – dẫn dắt, với mục đích ban đầu là theo dõi các phụ tùng ô tô.
Ý tưởng về mã QR thực chất được khơi nguồn từ Cờ thế (Cờ Go) – trò chơi bảng phổ biến tại Châu Á. Hara đã thiết kế mã QR như một giải pháp thay thế mạnh mẽ hơn, có dung lượng lưu trữ cao hơn so với mã vạch truyền thống. Đến cuối những năm 1990, mã QR bắt đầu lan rộng, nhưng chủ yếu vẫn chỉ giới hạn trong môi trường công nghiệp.
Khi điện thoại di động tích hợp camera trở nên phổ biến vào đầu những năm 2000, loại mã này mới bắt đầu được công chúng sử dụng rộng rãi hơn để truy cập thông tin.
Sự bùng nổ của smartphone đã thúc đẩy mạnh mẽ việc ứng dụng các mã vuông đặc trưng này. Giờ đây, dường như chúng ta khó có thể trải qua một ngày mà không bắt gặp ít nhất một mã QR — dù vậy, bạn cũng nên cẩn trọng trước khi quyết định quét một mã QR bất kỳ.
Trước đây, việc tạo ra mẫu định vị là một thách thức không nhỏ, bởi nó phải đủ biệt lập để không bị nhầm lẫn với các nội dung in ấn thông thường.
Sau khi phân tích một lượng lớn các tài liệu in ấn như tạp chí, đội ngũ phát triển nhận ra rằng một tỷ lệ diện tích trắng - đen cụ thể là 1:1:3:1:1 hầu như chưa bao giờ xuất hiện trong tự nhiên hay trong các văn bản thông thường.
Vì vậy, tỷ lệ này đã được tích hợp vào mẫu định vị của mã QR, giúp máy quét có thể "khóa" chính xác vị trí của mã bất chấp phần văn bản, hình ảnh xung quanh hay góc độ quét.
Tỷ lệ 1:1:3:1:1 đã trở thành bộ khung nền tảng trong thiết kế mã QR. Nhờ ứng dụng một cấu trúc cực kỳ hiếm gặp trên các tài liệu in, mã QR đã vươn lên trở thành một tiêu chuẩn toàn cầu cho việc quét dữ liệu nhanh chóng và tin cậy.
Hoặc