Vì sao bão trên Biển Đông liên tục "đi đường vòng", đổi hướng bất thường?

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia hồi 16h ngày 1/9, vị trí tâm bão ở vào khoảng 20,2 độ Vĩ Bắc; 115,1 độ Kinh Đông, trên vùng biển phía Bắc khu vực Bắc Biển Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (62-74km/h), giật cấp 10. Di chuyển theo hướng Đông Bắc, tốc độ khoảng 20km/h.

Dự báo diễn biến bão/áp thấp nhiệt đới (trong 24 đến 72 giờ tới)

Cảnh báo diễn biến áp thấp nhiệt đới (từ 72 đến 120 giờ tới): áp thấp nhiệt đới di chuyển theo hướng Tây Tây Nam, mỗi giờ đi được khoảng 3km, cường độ suy yếu dần.

Dự báo mới nhất về đường đi của bão số 5. Nguồn: TTKTTVQG.

Dự báo tác động của bão trên biển: Vùng biển phía Bắc khu vực Bắc Biển Đông có gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8-9, sóng biển cao 3,0-5,0m; vùng gần tâm bão đi qua mạnh cấp 8, giật cấp 10, sóng biển cao 4,0-6,0m; biển động mạnh.

Tàu thuyền hoạt động trong các vùng nguy hiểm nói trên đều có khả năng chịu tác động của dông, lốc, gió mạnh, sóng lớn.

Trong số 5 cơn bão hoạt động trên Biển Đông năm nay có tới 3 cơn bão có hướng di chuyển "dị thường", liên quan đến hoạt động nhộn nhịp của các xoáy thuận nhiệt đới trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương.

Dự báo từ trưa 1/9 đến trưa 3/9, bão số 5 tiếp tục di chuyển theo hướng Đông Bắc với tốc độ khoảng 10 - 15 km/giờ. Sau đó, bão có khả năng đổi hướng, di chuyển về phía Tây đến Tây Tây Nam, dọc theo khu vực ven biển Quảng Đông, Trung Quốc.

Quỹ đạo khá bất thường của bão số 5 được cho là có liên quan đến sự tương tác với bão Krovanh, một xoáy thuận nhiệt đới đang hoạt động trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương và được dự báo hướng về phía nam Nhật Bản.

Khi hai xoáy thuận nhiệt đới cùng tồn tại trong một khu vực và có sự tương tác, chúng có thể tác động qua lại, làm thay đổi quỹ đạo và tốc độ di chuyển. Hiện tượng này được gọi là hiệu ứng Fujiwhara, hay còn được biết đến là hiệu ứng bão đôi.

Tên gọi Fujiwhara được đặt theo nhà khí tượng học người Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara, người nghiên cứu và mô tả hiện tượng tương tác giữa các xoáy thuận từ đầu thế kỷ XX. Đây cũng là một trong những yếu tố có thể khiến đường đi của bão trở nên phức tạp và khó dự báo.

Không chỉ bão số 5 có đường đi bất thường

Bão số 5 không phải trường hợp duy nhất trên Biển Đông trong năm nay có quỹ đạo khác thường. Trước đó, chiều 4/8, một áp thấp nhiệt đới hình thành gần đảo Luzon (Philippines), sau đó di chuyển vào phía Đông Nam khu vực Bắc Biển Đông và mạnh lên thành bão số 3, có tên quốc tế Kujira.

Đáng chú ý, bão số 3 sau đó đổi hướng về phía Đông, quay trở lại khu vực đảo Luzon trước khi đi vào vùng biển phía Tây Bắc đảo này và suy yếu. Quỹ đạo này được đánh giá là khá hiếm gặp, trong khi thời gian tồn tại của cơn bão cũng tương đối ngắn.

Theo phân tích, một trong những yếu tố liên quan đến diễn biến đặc biệt của bão số 3 là sự tương tác với siêu bão Dolphin đang hoạt động trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương cùng thời điểm. Sự tương tác giữa các hệ thống xoáy thuận có thể làm thay đổi trường khí quyển xung quanh, qua đó ảnh hưởng đến hướng di chuyển của bão số 3.

Bão số 4 tồn tại trong thời gian dài

Tuy nhiên, trường hợp đáng chú ý nhất về quỹ đạo dị thường trên Biển Đông năm nay là bão số 4, có tên quốc tế Narra. Điều đáng nói cơn bão này tồn tại trong thời gian dài, gần 5 ngày, đồng thời di chuyển rất chậm trên vịnh Bắc Bộ. Có thời điểm tốc độ chỉ khoảng 3 - 5 km/giờ, bão liên tục thay đổi hướng, thậm chí có lúc dịch chuyển trở lại phía ngoài vịnh, tạo nên quỹ đạo giống một "nút thắt".

Diễn biến này khiến bão số 4 trở thành một trong những trường hợp có quỹ đạo đặc biệt đáng chú ý trên vịnh Bắc Bộ.

Theo các phân tích khí tượng, quỹ đạo bất thường của bão số 4 là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó có trường dòng dẫn quy mô lớn không tạo ra một hướng di chuyển ổn định, tác động của các hệ thống khí quyển xung quanh và những quá trình động lực bên trong chính xoáy thuận.

Trong thời gian bão số 4 hoạt động trên vịnh Bắc Bộ, nhiều xoáy thuận nhiệt đới khác cũng xuất hiện trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, có thời điểm lên tới 4 hệ thống cùng hoạt động. Sự tương tác giữa các hệ thống này góp phần làm trường khí quyển trở nên phức tạp, khiến quỹ đạo bão khó dự báo hơn.

TIN LIÊN QUAN4 cơn bão "nối đuôi": Chuyện hiếm hay dấu hiệu bất thường?

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong tháng 9/2026, trên Biển Đông có khả năng xuất hiện khoảng 2-3 cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới, trong đó khoảng 1-2 cơn có thể ảnh hưởng hoặc đổ bộ vào đất liền Việt Nam.

Trúc Chi (t/h Tiền Phong, Lao Động)