Dự án trọng điểm tạo động lực cho Hà Nội tăng trưởng hai con số

Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm không chỉ kích hoạt dòng vốn đầu tư, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm trước mắt, mà còn từng bước hoàn thiện hạ tầng, mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững của Thủ đô.

Khơi thông nguồn lực, mở rộng dư địa tăng trưởng

Mới đây, UBND thành phố Hà Nội tổ chức ký kết hợp đồng chìa khóa trao tay giữa Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và Liên danh Vinhomes - SGC để triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14, với tổng chiều dài khoảng 253,5km, sơ bộ nhu cầu vốn hơn 1 triệu tỷ đồng. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành các tuyến trong năm 2030, phấn đấu đưa vào vận hành trước ngày 31-12-2030.

Đáng chú ý, dự án không chỉ giải quyết bài toán giao thông mà còn tạo động lực tăng trưởng kinh tế trên nhiều phương diện. Quy mô đầu tư hơn 1 triệu tỷ đồng sẽ tạo dư địa huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy hoạt động xây dựng, sản xuất thiết bị, vật liệu và các ngành dịch vụ liên quan. Quá trình triển khai cũng mở ra cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng, từng bước tiếp nhận công nghệ và phát triển nguồn nhân lực đường sắt đô thị.

Khi đi vào khai thác, các tuyến đường sắt sẽ tạo điều kiện phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), khai thác hiệu quả quỹ đất quanh nhà ga, hình thành các không gian đô thị và dịch vụ mới. Đây là cơ sở để Hà Nội nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai, mở rộng không gian phát triển và cải thiện chất lượng sống của người dân.

Trước đó UBND thành phố Hà Nội tổ chức lễ khánh thành, khởi công và triển khai các công trình, dự án tiêu biểu chào mừng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026). Tính đến ngày 8-10, thành phố có 292 công trình, dự án đăng ký khánh thành, khởi công và triển khai trong dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô và năm 2026, với tổng mức đầu tư khoảng 384.886 tỷ đồng.

Quy mô nguồn vốn trên cho thấy nỗ lực của Hà Nội trong huy động nguồn lực xã hội, phát triển kết cấu hạ tầng và chuẩn bị các điều kiện cho tăng trưởng dài hạn. Đặc biệt, khi vốn ngoài ngân sách chiếm tỷ trọng lớn, nguồn lực đầu tư không chỉ dựa vào ngân sách thành phố mà còn có sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đây là hướng đi quan trọng để mở rộng quy mô đầu tư, giảm áp lực lên ngân sách và tạo thêm động lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, các dự án trọng điểm có thể tạo tác động trên cả hai phương diện: Thúc đẩy tổng cầu trong quá trình đầu tư và nâng cao năng lực cung ứng của nền kinh tế khi công trình hoàn thành. Trong giai đoạn triển khai, hoạt động xây dựng, cung ứng vật liệu, thiết bị, vận tải và các dịch vụ liên quan được mở rộng, tạo thêm việc làm và cơ hội kinh doanh. Về dài hạn, hạ tầng đồng bộ giúp giảm chi phí sản xuất, lưu thông hàng hóa, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo điều kiện thu hút thêm các dự án đầu tư.

Tuy nhiên, vốn đầu tư lớn không đồng nghĩa với tăng trưởng cao nếu tiến độ chậm, giải ngân thấp hoặc công trình không phát huy công năng. Vì vậy, để đóng góp thực chất vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, Hà Nội cần bảo đảm các dự án được triển khai đúng tiến độ, kiểm soát chất lượng và sớm tạo ra năng lực phát triển mới cho nền kinh tế.

Trong các dự án được triển khai dịp này, nhóm công trình giao thông có ý nghĩa đặc biệt đối với việc tháo gỡ điểm nghẽn và mở rộng không gian tăng trưởng. Các đoạn tuyến thuộc đường Vành đai 2,5, đường song hành Vành đai 4 - Vùng Thủ đô và Bến xe khách Yên Sở góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông, tăng cường kết nối giữa các khu vực và nâng cao năng lực vận tải.

Cùng với đó, dự án tuyến đường trên cao dọc đường Cổ Linh kết nối với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Cảng thủy nội địa Giang Biên và Khu Công nghiệp Tiến Thắng hướng tới tăng cường kết nối giao thông, vận tải hàng hóa và logistics. Khi được triển khai đồng bộ với hệ thống hạ tầng hiện hữu, các công trình này sẽ góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí lưu thông, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường và nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Đây chính là một trong những điều kiện nền tảng để Hà Nội duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Bởi lẽ, khi các điểm nghẽn về giao thông và kết nối được tháo gỡ, doanh nghiệp có thêm dư địa mở rộng sản xuất, dịch vụ; các khu vực ngoại thành và không gian phát triển mới có điều kiện thu hút đầu tư, hình thành những động lực kinh tế bổ sung cho khu vực trung tâm.

Đầu tư có trọng tâm, chuyển tiến độ thành hiệu quả thực chất

Bên cạnh giao thông, các dự án môi trường, thương mại, dịch vụ, du lịch, giáo dục và y tế tạo nên hệ thống động lực đa ngành, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng của Thủ đô.

Các dự án cải tạo, xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ, sông Cầu Bây và hệ thống thu gom nước thải lưu vực S3 - Nhà máy xử lý nước thải Phú Đô hướng tới giải quyết những vấn đề môi trường tồn tại nhiều năm. Khi được triển khai đồng bộ, các công trình này sẽ góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống, chỉnh trang cảnh quan và tạo nền tảng cho phát triển đô thị bền vững. Đây cũng là điều kiện quan trọng để Hà Nội nâng cao chất lượng sống, gia tăng sức hấp dẫn đối với người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, văn hóa và du lịch, các dự án phát triển không gian văn hóa, dịch vụ, thương mại, du lịch tại khu vực 131 vòm cầu đường sắt phía Nam cầu Long Biên; Công viên Safari Ba Vì; Tổ hợp vui chơi giải trí đa năng - Trường đua ngựa và Tổ hợp khách sạn, văn phòng, thương mại dịch vụ Cầu Đôi được kỳ vọng bổ sung sản phẩm du lịch, dịch vụ, mở rộng không gian tiêu dùng và tạo thêm việc làm. Nếu được đầu tư, quản lý và vận hành hiệu quả, các dự án này có thể thúc đẩy những ngành dịch vụ có khả năng tạo giá trị gia tăng, góp phần đa dạng hóa cơ cấu kinh tế Thủ đô.

Cùng với đó, Bệnh viện Tim Hà Nội cơ sở 2 và ba dự án trường phổ thông nhiều cấp học tại Thạch Thất, Sóc Sơn, Phù Đổng góp phần nâng cao năng lực cung cấp dịch vụ y tế, giáo dục, tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực. Dự án Trung tâm an ninh mạng và hạ tầng phục vụ Công an thành phố tiếp tục tăng cường năng lực bảo đảm an ninh, an toàn, tạo môi trường ổn định cho các hoạt động kinh tế - xã hội.

Như vậy, các dự án không chỉ tạo động lực tăng trưởng thông qua đầu tư xây dựng, mà còn tác động đến năng lực cạnh tranh, chất lượng nguồn nhân lực, môi trường kinh doanh và khả năng phát triển những ngành kinh tế mới. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với yêu cầu tăng trưởng nhanh nhưng phải bền vững.

Để các dự án sớm phát huy hiệu quả, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu tập trung thực hiện các nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Đối với công trình đã khánh thành, thông xe kỹ thuật, cần hoàn thiện các phần việc còn lại, nghiệm thu, bàn giao và tổ chức khai thác an toàn, đồng bộ; bảo đảm đủ nhân lực, trang thiết bị đối với công trình y tế, đồng thời theo dõi hiệu quả sau đầu tư.

Với các dự án khởi công mới, chủ đầu tư, nhà đầu tư phải khẩn trương hoàn thiện thủ tục, bố trí nguồn lực, xác định rõ tiến độ và trách nhiệm; kiểm soát chặt chẽ chất lượng, an toàn, tổng mức đầu tư và cơ chế thanh toán, không để xảy ra tình trạng khởi công hình thức, chậm triển khai, kéo dài tiến độ hoặc phát sinh chi phí không cần thiết.

Các sở, ngành, địa phương phải chủ động phối hợp, kịp thời tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, đất đai, vật liệu xây dựng và kết nối hạ tầng; gắn tiến độ thi công với giải ngân vốn đầu tư công, tăng cường kiểm tra và xử lý trách nhiệm đối với các trường hợp chậm trễ. Đồng thời, bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh môi trường, hạn chế ảnh hưởng đến người dân; tạo thuận lợi cho doanh nghiệp có năng lực nhưng phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng cam kết về tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư.

Trong bối cảnh Hà Nội kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số, các dự án trọng điểm chỉ thực sự trở thành động lực khi được triển khai đồng bộ, đưa vào khai thác đúng thời điểm và tạo ra hiệu quả kinh tế - xã hội rõ rệt. Từ hạ tầng giao thông, môi trường đến dịch vụ, giáo dục, y tế, mỗi công trình cần được nhìn nhận không chỉ như một khoản đầu tư riêng lẻ, mà là một mắt xích trong hệ thống phát triển chung của thành phố.

Yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là chuyển mạnh từ tư duy hoàn thành dự án sang quản trị hiệu quả đầu tư; lấy tiến độ, chất lượng, khả năng khai thác và đóng góp thực tế cho nền kinh tế làm thước đo. Khi nguồn lực được phân bổ đúng trọng tâm, các điểm nghẽn được tháo gỡ và trách nhiệm thực thi được xác định rõ, những công trình trọng điểm sẽ góp phần mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng để Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.