Thớt gỗ có ưu điểm chắc chắn, thuận tiện khi thái thịt, chặt thực phẩm và sơ chế rau củ. Tuy nhiên, bề mặt thớt có thể xuất hiện các vết cắt, rãnh sâu sau thời gian sử dụng. Nếu vệ sinh không kỹ hoặc để thớt ẩm kéo dài, việc làm sạch sẽ khó khăn hơn, làm tăng nguy cơ vi khuẩn từ thực phẩm sống lây sang những món ăn khác.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), người tiêu dùng có thể sử dụng thớt gỗ hoặc thớt làm từ vật liệu như nhựa, kính để chế biến thực phẩm. Điều quan trọng là chọn thớt phù hợp, làm sạch sau mỗi lần sử dụng và thay mới khi thớt bị mòn quá mức.
Nên sử dụng thớt riêng cho thực phẩm sống và đồ ăn chín
Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất khi dùng thớt gỗ là hạn chế nhiễm khuẩn chéo giữa các loại thực phẩm. Thịt sống có thể mang vi khuẩn gây bệnh. Nếu dùng cùng một chiếc thớt để sơ chế những thực phẩm này rồi thái rau ăn sống, trái cây hoặc thức ăn đã nấu chín mà không vệ sinh đúng cách, vi khuẩn có thể truyền sang món ăn.
USDA khuyến nghị nên dùng một thớt riêng cho rau củ quả và bánh mì, đồng thời sử dụng thớt khác cho thịt sống và hải sản. Các gia đình có thể phân biệt thớt bằng màu sắc hoặc kích thước để tránh nhầm lẫn trong quá trình nấu nướng. Nếu chỉ có một chiếc thớt, cần rửa sạch bằng nước nóng và xà phòng sau khi sơ chế từng loại thực phẩm, trước khi chuyển sang nguyên liệu tiếp theo. Tuy nhiên, sử dụng thớt riêng vẫn là lựa chọn thuận tiện hơn để hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.
Vệ sinh thớt gỗ.
Làm khô thớt hoàn toàn trước khi cất
Sau khi rửa, không nên đặt thớt gỗ vào tủ hoặc chồng lên những dụng cụ khác khi bề mặt vẫn còn ướt. Độ ẩm lưu lại trong thời gian dài có thể khiến thớt khó khô, đồng thời tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển nếu môi trường bảo quản không phù hợp.
Các gia đình nên để thớt ở nơi sạch, thông thoáng, dựng đứng hoặc đặt theo cách giúp cả hai mặt đều tiếp xúc với không khí. Có thể dùng khăn giấy sạch để thấm bớt nước, sau đó để thớt khô tự nhiên trước khi cất. Tránh ngâm thớt gỗ trong chậu nước quá lâu hoặc để nước đọng trên bề mặt sau khi rửa.
Những thói quen này không chỉ hỗ trợ vệ sinh mà còn giúp hạn chế tình trạng gỗ bị cong vênh hoặc nứt do bảo quản không phù hợp.
Thay thớt khi xuất hiện nhiều vết nứt hoặc rãnh sâu
Thớt gỗ có thể sử dụng lâu dài nếu được bảo quản tốt, nhưng không nên tiếp tục dùng một chiếc thớt đã xuống cấp nghiêm trọng chỉ vì bề mặt vẫn còn sử dụng được. Sau thời gian thái, chặt thường xuyên, dao sẽ tạo ra nhiều rãnh trên thớt. Khi các rãnh quá sâu, việc làm sạch trở nên khó khăn và cặn thực phẩm có thể mắc lại trong những vị trí khó tiếp cận.
USDA khuyến nghị thay thớt gỗ hoặc thớt nhựa khi chúng bị mòn quá mức hoặc xuất hiện các rãnh khó làm sạch. Vì vậy, các gia đình nên kiểm tra thớt định kỳ, chú ý những vết nứt, chỗ bong tách và vùng bề mặt bị hư hỏng. Nếu thớt có mùi lạ dai dẳng sau khi rửa, xuất hiện nấm mốc hoặc không thể làm sạch kỹ, nên ngừng sử dụng và thay bằng thớt mới. Không nên chỉ cạo hoặc chà sơ bề mặt rồi tiếp tục dùng nếu những hư hỏng vẫn còn.
Bảo dưỡng thớt để hạn chế khô nứt
Ngoài việc vệ sinh, thớt gỗ cũng cần được bảo dưỡng phù hợp để duy trì độ bền. Khi gỗ bị khô, bề mặt có thể xuất hiện vết nứt hoặc trở nên kém ổn định. Theo hướng dẫn của Đại học Maine, có thể dùng dầu khoáng đạt tiêu chuẩn tiếp xúc với thực phẩm để bảo dưỡng bề mặt thớt, giúp hạn chế tình trạng gỗ bị khô. Nên làm sạch và để thớt khô hoàn toàn trước khi thoa một lớp dầu mỏng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, sau đó lau bỏ phần dầu dư.
Việc bảo dưỡng cũng không thay thế cho vệ sinh hằng ngày và không thể khắc phục những chiếc thớt đã nứt sâu, mốc hoặc có rãnh quá khó làm sạch.
Tóm lại, các gia đình không nhất thiết phải bỏ thớt gỗ để chuyển sang vật liệu khác. Điều quan trọng là dùng thớt riêng cho thực phẩm sống và đồ ăn chín, rửa sạch sau mỗi lần sử dụng, làm khô hoàn toàn và thay mới khi bề mặt xuống cấp. Những thói quen đơn giản này giúp việc chế biến thực phẩm trong gia đình vệ sinh và an toàn hơn.
Hoặc