Thống kê của BHXH Việt Nam cho thấy phần lớn người nghỉ hưu có mức hưởng dưới bình quân, phổ biến từ 3 đến dưới 10 triệu đồng/tháng.
Số người hưởng lương hưu theo mức hưởng. Biểu đồ: BHXH Việt Nam
Theo BHXH Việt Nam, cả nước có khoảng 3,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và và trợ cấp hằng tháng. Trong đó, hơn 11.500 người nhận từ 20 triệu đồng/tháng; gần 418.500 người từ 10 đến dưới 20 triệu; hơn 1 triệu người từ 6 đến dưới 10 triệu; khoảng 1,35 triệu người từ 3 đến dưới 6 triệu.
Ngoài ra, gần 564.000 người nhận dưới 3 triệu đồng/tháng, trong đó gần 419.400 người dưới mức 2,34 triệu đồng - tương đương lương cơ sở.
Như vậy, căn cứ trên số liệu thống kê do cơ quan BHXH cung cấp thì người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng chủ yếu thuộc nhóm có mức hưởng từ 3 triệu đồng/tháng đến dưới 10 triệu đồng/tháng chiếm gần 80%.
Lần điều chỉnh gần nhất được thực hiện từ ngày 1-7-2024 theo Nghị định 75, với mức tăng 15%, góp phần cải thiện đời sống người hưởng. Việc tăng thêm cho nhóm nghỉ hưu trước năm 1995 cũng góp phần thu hẹp chênh lệch với nhóm nghỉ hưu sau thời điểm này.
Tuy vậy, Bộ Nội vụ cho rằng chính sách điều chỉnh hiện hành vẫn bộc lộ nhiều bất cập. Việc tăng đồng đều theo tỉ lệ phần trăm trong nhiều năm đã làm nới rộng khoảng cách giữa các nhóm hưởng cao và thấp. Người có nền lương hưu cao tiếp tục được hưởng lợi lớn hơn qua mỗi lần điều chỉnh, tạo "hiệu ứng cộng dồn", trong khi chưa phản ánh đầy đủ nguyên tắc đóng - hưởng.
Giai đoạn 2016 - 2025, lương hưu đã tăng 71,09%, cao hơn đáng kể so với mức tăng chỉ số giá tiêu dùng (34,85%) và lãi suất đầu tư quỹ BHXH (67,28%). Điều này khiến mức hưởng tăng nhanh hơn so với tương quan đóng góp trước đó.
Áp lực cân đối quỹ cũng gia tăng trong bối cảnh già hóa dân số. Năm 2024, chi quỹ hưu trí và tử tuất gấp 2,63 lần năm 2016, trong khi thu chỉ tăng 2,19 lần. Tỉ lệ chi trên thu tăng từ 65,14% lên 78,37%.
Bộ Nội vụ đề xuất tăng 8% lương hưu, trợ cấp từ ngày 1-7
Việc điều chỉnh lương hưu thời gian qua còn gắn với điều chỉnh lương cơ sở, là một trong những nguyên nhân khiến mức tăng cao. Cơ quan này đang nghiên cứu sửa đổi các quy định liên quan, gắn với cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27 và cải cách BHXH theo Nghị quyết 28 nhằm khắc phục các bất cập.
Dự kiến từ ngày 1-7-2026, lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng sẽ tăng 8% so với mức tháng 6-2026, theo đề xuất của Bộ Nội vụ trong dự thảo nghị định đang được Bộ Tư pháp thẩm định.
Chính sách áp dụng cho 10 nhóm đối tượng, đồng thời bổ sung người đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo Điều 23 Luật BHXH 2024.
Hoặc