Suốt hàng chục năm, người phụ nữ này luôn bị người thân phàn nàn vì “khó ăn”, món này không thích, món kia không động đũa. Không ai nghĩ rằng chính 3 món bà kiên quyết tránh xa lại vô tình giúp bà hạn chế được những thực phẩm có thể gây bất lợi cho sức khỏe mạch máu.
Một tuần trước, tại phòng khám thần kinh, hai người phụ nữ cùng 52 tuổi rủ nhau đi kiểm tra sức khỏe. Kết quả khiến cả hai có sự khác biệt khá lớn.
Một người cầm tờ kết quả siêu âm động mạch cảnh trên tay, vẻ mặt đầy lo lắng. Kết quả cho thấy thành mạch đã xuất hiện mảng xơ vữa, mức độ hẹp gần 30%. Bác sĩ cảnh báo nếu các yếu tố nguy cơ tiếp tục gia tăng, tình trạng mạch máu có thể tiến triển và làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Trong khi đó, người bạn đi cùng lại nhận được kết quả khá tốt: thành mạch tương đối sạch, các chỉ số huyết áp và mỡ máu đều nằm trong ngưỡng ổn định. Đó là câu chuyện của một người phụ nữ 52 tuổi được chia sẻ nhiều trên truyền thông Trung Quốc.
Bác sĩ tò mò hỏi người phụ nữ này có bí quyết gì để giữ sức khỏe mạch máu hay không.
Bà chỉ cười và nói: “Tôi có biết chăm sóc gì đâu. Từ nhỏ tôi đã kén ăn, món này không ăn, món kia không thích. Người nhà cứ bảo tôi lớn tuổi rồi mà vẫn khó tính”.
Điều không ai ngờ là thói quen “kén ăn” ấy lại khiến bà tránh được một số nhóm thực phẩm thường xuất hiện trong chế độ ăn của nhiều người trung niên và cao tuổi.
Tất nhiên, không thể nói chỉ nhờ không ăn 3 món này mà một người có thể tránh được nhồi máu não hay đột quỵ. Nhưng câu chuyện của bà vẫn gợi ra một điều đáng chú ý: có những thực phẩm nếu được hạn chế trong chế độ ăn hằng ngày có thể giúp giảm bớt một số yếu tố bất lợi cho tim mạch và mạch máu.
1. Dưa muối, đồ ăn mặn: Bà “khó ăn” nên tránh được món nhiều muối
Món đầu tiên người phụ nữ này gần như không bao giờ ăn là các loại dưa muối, củ cải muối, đồ ăn ngâm mặn, tương, chao....
Đây vốn là những món quen thuộc trong bữa sáng của nhiều gia đình. Một bát cháo trắng nóng, thêm chút dưa muối hoặc củ cải ngâm mặn, vừa dễ ăn lại nhanh gọn.
Nhưng bà lại không thích vị mặn của những món này. Mỗi lần ăn xong đều cảm thấy khát nước, miệng khó chịu nên dần dần bỏ hẳn.
Thay vì ăn dưa muối, bữa sáng của bà thường đơn giản hơn với trứng luộc, bánh mì hoặc các loại ngũ cốc.
Nhiều người có thể nghĩ rằng: “Chỉ một đĩa dưa muối nhỏ thì có thể ảnh hưởng gì đến mạch máu?”.
Thực tế, điều đáng lưu ý nằm ở lượng muối tích lũy trong chế độ ăn hằng ngày.
Ăn quá nhiều natri có thể làm tăng huyết áp. Trong khi đó, huyết áp cao kéo dài là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng đối với đột quỵ. Nếu thường xuyên ăn các món mặn, cơ thể có thể phải chịu tình trạng dư thừa natri trong thời gian dài.
Vì vậy, việc người phụ nữ này không thích các món muối mặn vô tình giúp bà giảm được một nguồn natri trong khẩu phần.
2. Nội tạng động vật: Không ăn vì “sợ mùi”, lại tránh được món giàu cholesterol
Món thứ hai bà kiên quyết không ăn là nội tạng động vật, đặc biệt là gan, lòng, dạ dày, tim, cật...
Trong những dịp gia đình tụ họp, các món như gan lợn, lòng xào hay nội tạng luộc thường được xem là món ngon. Một số người còn quan niệm nội tạng có nhiều chất dinh dưỡng, ăn vừa bổ vừa giúp “bổ máu”.
Nhưng bà lại không chịu được mùi đặc trưng của những món này. Dù người thân nhiều lần gắp cho, bà vẫn nhất quyết từ chối.
Chính vì thế, trong nhiều năm, nội tạng gần như không xuất hiện trong thực đơn của bà.
Một số loại nội tạng, đặc biệt là gan, có hàm lượng cholesterol khá cao. Với những người đã có cholesterol máu cao hoặc đang có nguy cơ mắc bệnh tim mạch, việc thường xuyên ăn các thực phẩm giàu cholesterol và chất béo có thể khiến việc kiểm soát chế độ ăn trở nên khó khăn hơn.
Điều đó không có nghĩa nội tạng động vật là thực phẩm “cấm kỵ” với tất cả mọi người. Tuy nhiên, ăn thường xuyên, ăn với lượng lớn cũng không phải lựa chọn phù hợp nếu muốn kiểm soát sức khỏe tim mạch.
Người phụ nữ 52 tuổi này không ăn nội tạng không phải vì hiểu rõ những kiến thức trên. Đơn giản là bà không thích.
3. Quẩy, bánh rán và các món chiên: Bà thấy ngấy nên không ăn
Món thứ ba bà tránh xa là các loại thực phẩm chiên rán, đặc biệt là quẩy, bánh rán, bánh chiên thường được bán vào buổi sáng.
Đây vốn là lựa chọn quen thuộc của nhiều người. Một chiếc quẩy ăn cùng cháo hoặc bánh mì, thêm một cốc sữa đậu nành là có ngay bữa sáng nhanh gọn.
Nhưng người phụ nữ này lại không thích cảm giác dầu mỡ sau khi ăn đồ chiên. Bà thường cảm thấy ngấy, khó chịu trong bụng nên từ nhỏ đã rất ít ăn.
Thay vào đó, bà thường chọn ngô, khoai, cháo ngũ cốc hoặc các món hấp, luộc cho bữa sáng.
Nhiều người cho rằng quẩy hay bánh chiên chỉ là món ăn sáng, không phải thịt mỡ nên sẽ không ảnh hưởng nhiều đến mỡ máu.
Tuy nhiên, các món chiên thường chứa nhiều chất béo và năng lượng. Nếu thường xuyên ăn thực phẩm chiên rán, đặc biệt khi khẩu phần ăn tổng thể cũng nhiều chất béo bão hòa, điều này có thể gây bất lợi cho việc kiểm soát cân nặng và các chỉ số chuyển hóa.
Đó là chưa kể chất lượng dầu sử dụng trong quá trình chiên cũng là yếu tố cần quan tâm.
Vì vậy, việc hạn chế đồ chiên rán và ưu tiên các món hấp, luộc, nướng hoặc chế biến với ít dầu có thể là một lựa chọn có lợi hơn cho chế độ ăn uống lâu dài.
“Kén ăn” như bà chưa chắc đã xấu, quan trọng là kén món gì
Nghe đến đây, có người có thể nghĩ: “Vậy từ giờ cứ kén ăn, không ăn dưa muối, nội tạng và đồ chiên là sẽ bảo vệ được mạch máu?”
Tất nhiên không phải vậy.
Điều đáng nói trong câu chuyện của người phụ nữ 52 tuổi không nằm ở việc bà “kén ăn”, mà là những thứ bà không ăn lại tình cờ thuộc nhóm thực phẩm nên hạn chế trong một chế độ ăn lành mạnh.
Bởi trên thực tế, cũng có những kiểu kén ăn gây hại cho sức khỏe.
Chẳng hạn, chỉ thích cơm trắng, thịt và đồ ăn chế biến sẵn nhưng không ăn rau; không ăn trái cây; không ăn cá; hoặc chỉ thích các món nhiều dầu mỡ, nhiều đường.
Kiểu ăn uống này dễ khiến cơ thể thiếu chất xơ, vitamin, khoáng chất và nhiều dưỡng chất cần thiết khác.
Trong khi đó, người phụ nữ trong câu chuyện lại không hề “kén” với những thực phẩm có lợi.
Bà vẫn ăn nhiều rau xanh, thường xuyên thay đổi các loại rau trong bữa cơm. Cá được đưa vào thực đơn đều đặn. Các loại ngũ cốc như yến mạch, kê, ngũ cốc nguyên hạt cũng được luân phiên sử dụng.
Nhìn tổng thể, chế độ ăn của bà khá đa dạng và cân bằng. Vì thế, điều quan trọng không phải là học theo cách “không ăn món này, không ăn món kia”, mà là biết món nào nên hạn chế và món nào nên tăng cường.
Hoặc