Nhiều gia đình đầu tư hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng cho tủ bếp nhưng sau một thời gian sử dụng vẫn rơi vào tình trạng mặt bàn kín đồ, nồi niêu chất chồng, gia vị để khắp nơi. Nguyên nhân không hẳn vì diện tích nhỏ mà thường xuất phát từ việc thiết kế chưa sát với nhu cầu thực tế.
Khi cải tạo căn bếp của gia đình, mẹ tôi – người gắn bó với căn bếp mỗi ngày – đã tự lên ý tưởng bố trí hệ thống lưu trữ. Lúc đầu tôi còn cho rằng nhiều chi tiết khá "thừa". Nhưng sau khi chuyển về ở vài ngày, tôi mới nhận ra hầu như mọi thiết kế đều giúp việc nấu nướng thuận tiện hơn, giảm đáng kể thời gian dọn dẹp.
Để trống một khoang nhỏ thay vì làm kín toàn bộ tủ
Thông thường, nhiều người muốn tận dụng tối đa diện tích nên sẽ làm kín toàn bộ hệ tủ bếp. Tuy nhiên, mẹ tôi lại chủ động để trống một khoang rộng khoảng 30–35 cm.
Khoảng hở này được dùng để đặt giỏ kéo hoặc xe đẩy mini đựng rau củ, trái cây và những thực phẩm không cần bảo quản trong tủ lạnh.
Nhờ vậy, mỗi lần đi chợ về, mọi thứ đều có chỗ để ngay lập tức thay vì chất đầy trên mặt bàn hay để trong các túi nilon dưới sàn. Không gian nhìn gọn gàng hơn rất nhiều, đồng thời việc lấy thực phẩm khi nấu cũng thuận tiện.
Góc tủ không còn là "điểm chết"
Một trong những vị trí dễ bị lãng phí nhất trong bếp chính là góc tủ.
Thay vì lắp giỏ xoay hoặc giỏ kéo truyền thống, mẹ tôi chọn thiết kế góc tủ dạng mở rộng với hai cánh cửa sử dụng bản lề mở góc lớn khoảng 165 độ.
Nhờ đó, toàn bộ không gian phía trong đều có thể tiếp cận dễ dàng. Những chiếc nồi lớn, nồi áp suất, chảo sâu lòng hay máy làm bếp ít dùng đều được cất gọn mà không phải "thò tay mò mẫm" như trước.
Ngăn kéo không nên làm giống hệt nhau
Trước đây, tôi luôn nghĩ tất cả ngăn kéo nên đồng đều để nhìn đẹp mắt. Nhưng thực tế, mỗi nhóm đồ dùng lại cần một chiều cao khác nhau.
Mẹ tôi chia ngăn kéo thành nhiều tầng với kích thước riêng:
- Ngăn sâu để nồi, chảo.
- Ngăn trung bình để hộp đựng thực phẩm.
- Ngăn nông dành cho đũa, thìa, dao, kéo, muôi, dụng cụ làm bánh...
Thậm chí có những ngăn kéo được thiết kế theo kiểu "ngăn trong ngăn", giúp tăng gấp đôi diện tích lưu trữ mà vẫn rất dễ tìm đồ.
Tủ treo vẫn hữu ích nếu biết cách sử dụng
Không ít gia đình trẻ hiện nay bỏ hẳn tủ treo vì cho rằng quá cao và khó lấy đồ.
Tuy nhiên, mẹ tôi vẫn giữ hệ tủ này nhưng bổ sung giỏ kéo hoặc khay nâng hạ bên trong. Nhờ cơ chế kéo xuống, ngay cả người thấp cũng có thể lấy đồ dễ dàng mà không cần đứng lên ghế.
Đây là nơi lý tưởng để cất các vật dụng ít dùng như khay nướng, bát đĩa dự phòng, hộp đựng thực phẩm hay các loại ly cốc.
Thiết kế thêm tủ cao để giấu toàn bộ thiết bị nhỏ
Máy pha cà phê, nồi chiên không dầu, lò vi sóng, máy làm sữa hạt, máy ép chậm...
Đó là những thiết bị khiến mặt bàn bếp nhanh chóng trở nên chật chội. Giải pháp của mẹ tôi là dành riêng một tủ cao chứa toàn bộ thiết bị điện gia dụng.
Các ổ cắm điện cũng được tính toán từ đầu nên chỉ cần mở cửa tủ là có thể sử dụng ngay, không phải kéo dây điện khắp nơi.
Nhờ vậy, mặt bàn luôn đủ rộng để sơ chế thực phẩm và căn bếp cũng trông gọn gàng hơn.
Những khoảng trống nhỏ cũng không bị bỏ phí. Ngoài hệ tủ chính, mẹ tôi còn tận dụng rất nhiều vị trí mà trước đây tôi chưa từng để ý.
Khu vực cửa sổ
Hai bên cửa sổ phía trên bồn rửa được lắp thêm thanh treo.
Đây là nơi phơi khăn lau bếp, treo găng tay cao su, bàn chải vệ sinh hoặc một số dụng cụ nhỏ sau khi rửa.
Nhờ tận dụng khoảng không phía trên, khu vực bồn rửa luôn khô ráo và thông thoáng.
Không gian dưới bồn rửa
Phần dưới chậu rửa thường bị chiếm bởi hệ thống đường ống nên nhiều người cho rằng rất khó sắp xếp.
Thực tế, chỉ cần dùng các kệ lắp ghép hoặc thanh ngang dạng co giãn là có thể chia thành nhiều tầng để đặt nước rửa chén, túi rác, khăn lau, chai tẩy rửa hay các phụ kiện vệ sinh.
Phía sau cánh tủ cũng có thể gắn thêm giá treo để tận dụng tối đa diện tích.
Khe hở cạnh tủ lạnh
Nếu tủ lạnh đặt độc lập, hai bên thường xuất hiện khoảng hở vài centimet đến hơn 20 cm.
Đây là nơi rất dễ bám bụi.
Mẹ tôi tận dụng bằng cách đặt xe kéo mỏng chuyên dụng để cất dầu ăn, nước mắm, nước tương, giấm, gia vị đóng chai hoặc đồ khô.
Mỗi khi cần chỉ việc kéo ra, sử dụng xong lại đẩy vào, vừa sạch vừa không lãng phí diện tích.
Những nguyên tắc lưu trữ đáng học hỏi
| Khu vực | Cách làm | Lợi ích |
|---|---|---|
| Khoang hở 30–35 cm | Đặt xe kéo hoặc giỏ rau | Giảm đồ trên mặt bàn |
| Góc tủ | Bản lề mở rộng, tận dụng toàn bộ góc | Không lãng phí diện tích |
| Ngăn kéo | Thiết kế theo từng nhóm vật dụng | Dễ lấy, tăng sức chứa |
| Tủ treo | Kết hợp giỏ kéo hoặc khay nâng hạ | Thuận tiện cho mọi thành viên |
| Tủ cao | Cất toàn bộ thiết bị nhỏ | Mặt bàn luôn thông thoáng |
| Dưới bồn rửa | Kệ chia tầng, giá treo | Tận dụng khoảng trống |
| Khe cạnh tủ lạnh | Xe kéo mỏng | Biến "điểm chết" thành nơi lưu trữ |
Không phải bếp lớn mới tiện
Sau vài ngày sử dụng, điều khiến tôi ấn tượng nhất không phải là căn bếp rộng hay đắt tiền, mà là mọi món đồ đều có vị trí riêng.
Thay vì cố nhồi nhét thật nhiều tủ, mẹ tôi ưu tiên thiết kế theo đúng thói quen nấu nướng hằng ngày: thực phẩm vừa mua có nơi cất, dụng cụ dùng nhiều luôn trong tầm tay, thiết bị ít dùng được giấu gọn, còn những khoảng trống tưởng chừng vô dụng đều được tận dụng hợp lý.
Một căn bếp ngăn nắp không nhất thiết phải có diện tích lớn. Quan trọng hơn cả là cách bố trí phù hợp với nhu cầu của chính người sử dụng. Chỉ cần thay đổi tư duy lưu trữ và lên kế hoạch ngay từ đầu, ngay cả căn bếp nhỏ cũng có thể trở nên rộng rãi, khoa học và dễ sử dụng hơn rất nhiều.
Hoặc