Tăng trưởng cao phải chuyển hóa thành thu nhập, việc làm

Đại biểu Lê Hữu Trí đặt vấn đề về động lực, chất lượng, tính bền vững của mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao. Ảnh: Quochoi.vn.

Sáng 31/10, Quốc hội tiếp tục phiên thảo luận ở hội trường về tình hình kinh tế xã hội, ngân sách Nhà nước. Mở đầu thảo luận, nhiều đại biểu Quốc hội đã đặt vấn đề liên quan mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong quý IV cũng như năm 2027.

Trong đó, hầu hết ý kiến đều cho rằng tăng trưởng kinh tế cao cần chuyển hóa thành thu nhập, việc làm, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Cần có giải pháp cụ thể nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước

Đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) cho biết bên cạnh việc đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, vấn đề cần quan tâm là “tăng trưởng từ đâu, chất lượng ra sao, có bền vững không và thành quả tăng trưởng được chuyển hóa thành thu nhập, việc làm, năng lực cạnh tranh và chất lượng cuộc sống của người dân thế nào”.

Đại biểu cho rằng cần nhìn thẳng vào tính khả thi, chất lượng của mục tiêu tăng trưởng. Theo báo cáo thẩm tra, GDP 9 tháng năm nay tăng 9,01%, là kết quả tích cực ghi nhận nỗ lực lớn của Chính phủ, các bộ ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 10% trở lên, tăng trưởng quý IV cần đạt khoảng 12,5%. Theo đại biểu, đây là thách thức rất lớn, đòi hỏi đánh giá đầy đủ các điều kiện để thực hiện.

“Tôi cho rằng mục tiêu tăng trưởng cao phải đi liền với luận chứng đầy đủ về nguồn lực, năng lực hấp thụ vốn và hiệu quả sử dụng nguồn lực”, đại biểu Trí nêu quan điểm.

Theo ông, cần phân tích kỹ sự đóng góp của tiêu dùng trong nước, đầu tư công, đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài, xuất khẩu và năng suất lao động. Đây là cơ sở để xác định động lực nào đang thực sự dẫn dắt tăng trưởng, động lực nào còn yếu và cần phải khơi thông.

Quốc hội thảo luận về tình hình kinh tế xã hội, ngân sách nhà nước. Ảnh: Quochoi.vn.

Đại biểu cũng kiến nghị chuyển mạnh từ tăng trưởng theo quy mô sang tăng trưởng dựa trên năng suất, công nghệ và giá trị gia tăng trong nước.

Báo cáo cho thấy xuất khẩu 9 tháng tăng 24,5%, vốn FDI thực hiện 21,1 tỷ USD, tăng hơn 12%. Tuy nhiên, ông Trí cho rằng cần đánh giá sâu hơn hiệu quả mà những kết quả này tạo ra đối với nền kinh tế.

“Xuất khẩu tăng nhanh là tín hiệu tích cực, nhưng phần giá trị thực sự được tạo ra tại Việt Nam là bao nhiêu, doanh nghiệp trong nước tham gia được đến đâu trong chuỗi cung ứng, năng suất lao động, trình độ công nghệ và thu nhập của người lao động tăng như thế nào?”, đại biểu đặt câu hỏi.

Đồng thời, ông cho biết nếu sản xuất và xuất khẩu tăng nhưng phần lớn nhiên liệu, linh kiện và công nghệ vẫn phụ thuộc bên ngoài, doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu thực hiện những công đoạn có giá trị gia tăng thấp thì khả năng lan tỏa của tăng trưởng còn hạn chế.

Do đó, cần có giải pháp cụ thể để nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng tỷ lệ nội địa hóa và thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đại biểu đoàn Khánh Hòa cũng kiến nghị có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp FDI liên kết thực chất với doanh nghiệp Việt Nam thay vì chỉ đánh giá hiệu quả thu hút đầu tư bằng tổng số vốn đăng ký hoặc vốn giải ngân. Đồng thời, phải tạo điều kiện để khu vực kinh tế tư nhân trong nước tiếp cận bình đẳng hơn với đất đai, vốn, công nghệ và cơ hội tham gia các dự án lớn, giảm chi phí tuân thủ, tháo gỡ vướng mắc pháp lý và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.

Đại biểu cũng kiến nghị nâng cao hiệu quả đầu tư, khơi thông nguồn lực. Trong đó, đầu tư công, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài đều có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng.

Tăng trưởng kinh tế phải tạo ra việc làm tốt hơn, thu nhập cao hơn, cơ hội phát triển rộng hơn và chất lượng cuộc sống tốt hơn

Đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa)

Ông Trí cũng cho rằng hiện nguồn vốn trong nước vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, áp lực lãi suất và hạn chế của thị trường vốn, có thể làm tăng chi phí đầu tư và ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất của doanh nghiệp.

Vì vậy, cần phát triển thực chất thị trường vốn, nâng cao tính minh bạch và kỷ luật của thị trường trái phiếu doanh nghiệp, mở rộng các kênh huy động vốn trung và dài hạn, đồng thời kiểm soát chặt chất lượng tín dụng và rủi ro trên những lĩnh vực có mức độ liên thông cao như ngân hàng, trái phiếu, bất động sản.

Đặc biệt, đại biểu Quốc hội nhấn mạnh thành quả tăng trưởng phải được chuyển hóa rõ ràng thành lợi ích của người dân.

“Tăng trưởng kinh tế phải tạo ra việc làm tốt hơn, thu nhập cao hơn, cơ hội phát triển rộng hơn và chất lượng cuộc sống tốt hơn”, ông nhấn mạnh.

Giảm chi phí vốn, thời gian cho doanh nghiệp

Tương tự, đại biểu Lê Văn Thế (đoàn Ninh Bình) cũng cho rằng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên năm 2027, điều quan trọng không chỉ là huy động thêm vốn mà phải chuyển hóa nguồn lực thành năng suất, giá trị gia tăng và lợi ích cho người dân, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Đại biểu cho rằng cần nâng cao hiệu quả chuyển hóa vốn đầu tư thành năng lực sản xuất và giá trị gia tăng.

Theo phương án dự toán Chính phủ trình Quốc hội, chi đầu tư phát triển năm 2027 dự kiến khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, tăng gần 57% so với dự toán năm 2026. Cùng vốn tín dụng, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài, đây là nguồn lực lớn cho tăng trưởng.

Chính phủ đã xác định chuyển trọng tâm đánh giá đầu tư từ tỷ lệ giải ngân sang công trình đưa vào khai thác và năng lực sản xuất mới. Đại biểu đề nghị cụ thể hóa việc đánh giá hiệu quả sau đầu tư theo từng loại dự án, kể cả tác động đến việc làm và đời sống của nhân dân.

Đại biểu Lê Văn Thế đề xuất cần giảm chi phí vốn và chi phí thời gian cho doanh nghiệp. Ảnh: Quochoi.vn.

Ông Thế cũng cho rằng cần quan tâm đúng mức đến chi phí thời gian của doanh nghiệp. Doanh nghiệp không chỉ chịu chi phí vốn mà còn chịu chi phí thời gian.

“Lãi suất là chi phí nhìn thấy nhưng thời gian chờ quy hoạch, thủ tục đất đai, xây dựng và phối hợp giữa các cơ quan cũng là chi phí thực của doanh nghiệp”, ông nói, đồng thời đề xuất cần rút ngắn khoảng chờ không cần thiết cho doanh nghiệp.

Để đảm bảo hiệu quả tăng trưởng, đại biểu Lê Văn Thế đề xuất cụ thể hóa các chỉ tiêu kế hoạch điều hành năm 2027 về chất lượng, chuyển hóa nguồn lực, năng suất, năng lực sản xuất mới, giá trị gia tăng, mức độ tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp trong nước và kết quả thương mại hóa khoa học công nghệ.

Ngân hàng Nhà nước cần phối hợp với Bộ Tài chính điều hành đồng bộ chính sách tiền tệ và tài khóa. Tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay phù hợp với kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và an toàn hệ thống, khuyến khích các tổ chức tín dụng đánh giá khả năng trả nợ trên cơ sở dòng tiền, dữ liệu và hiệu quả phương án kinh doanh đối với khách hàng đủ điều kiện gắn với kiểm soát rủi ro.

Thành quả tăng trưởng phải được chuyển hóa thành việc làm có chất lượng, thu nhập tốt hơn và đời sống nhân dân càng được cải thiện

Đại biểu Lê Văn Thế (đoàn Ninh Bình)

Về chi phí thời gian, đại biểu đề nghị theo dõi tổng thời gian giải quyết các quy trình liên thông về đầu tư, đất đai, xây dựng, xác định rõ trách nhiệm phối hợp, khắc phục tình trạng bổ sung hồ sơ điều lệ.

Đại biểu cũng đề xuất hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI, tăng cường tiếp nhận và làm chủ công nghệ.

“Tăng trưởng từ 10% trở lên phải đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô, sử dụng vốn hiệu quả và giảm chi phí thời gian. Quan trọng nhất, thành quả tăng trưởng phải được chuyển hóa thành việc làm có chất lượng, thu nhập tốt hơn và đời sống nhân dân càng được cải thiện”, đại biểu Lê Văn Thế nhấn mạnh.