Tăng trưởng kinh tế phải để người dân được thụ hưởng thành quả

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình các nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm. Ảnh: Quochoi.vn.

Ngày 31/10, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã giải trình nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, ngân sách Nhà nước và đầu tư công

Điều hành tăng trưởng phải gắn với lợi ích người dân

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, tăng trưởng kinh tế 9 tháng đầu năm 2026 đạt 9,01%, trong khi lạm phát được kiểm soát ở mức 4,52%. Kết quả này đạt được trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều thách thức.

World Bank dự báo tăng trưởng toàn cầu năm nay ở mức 3,1%, lạm phát thế giới dao động 4,5-4,7%. Giá dầu Brent bình quân năm 2026 được điều chỉnh từ mức dự báo 79 USD/thùng lên 118-120 USD/thùng, tăng trên 50% do ảnh hưởng của xung đột địa chính trị và đứt gãy nguồn cung.

Bộ trưởng cũng dẫn số liệu so sánh từ trang Livingcost.org, theo đó nếu lấy mức tăng giá của Việt Nam làm gốc là 1, chỉ số giá tại Mỹ đã tăng gấp 3,1 lần; EU tăng 2,5 lần; Singapore tăng 3,13 lần; Thái Lan tăng 1,5 lần; Lào tăng 1,3 lần; và Malaysia tăng 1,24 lần.

Trong nước, giá lương thực, thực phẩm tăng 4,17%, dịch vụ y tế tăng 1,12% và dịch vụ giáo dục tăng 1,39%.

Để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, các chính sách miễn, giảm thuế trong năm có quy mô khoảng 240.000 tỷ đồng, trong khi số thuế được gia hạn thời hạn nộp khoảng 120.000 tỷ đồng. Tổng quy mô hỗ trợ tài khóa đạt khoảng 360.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, Bộ Tài chính tiếp tục đề xuất lùi thời điểm thu thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, đưa toàn bộ thuế đối với xăng dầu về 0%, với mức ngân sách hỗ trợ thêm khoảng 4.000 tỷ đồng.

Bộ trưởng nhấn mạnh quan điểm điều hành tăng trưởng phải gắn với lợi ích của người dân. "Thủ tướng và các đồng chí lãnh đạo đã xác định rất rõ tăng trưởng nhưng người dân phải được thụ hưởng thành quả", ông nói.

Về huy động nguồn lực, kế hoạch tài chính giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, huy động vốn toàn xã hội đạt khoảng 40% GDP và đưa hệ số ICOR về mức 4,5-4,8. Quy mô huy động vốn dự kiến tăng 2,21 lần so với giai đoạn 2021-2025.

Riêng thị trường chứng khoán, huy động vốn trong 9 tháng đầu năm 2026 tăng 15% so với cùng kỳ. Phát hành cổ phiếu ra công chúng tăng 60%, phát hành cổ phiếu riêng lẻ tăng 80%.

Từ cuối năm 2025 đến nay, có 10 doanh nghiệp thực hiện IPO, huy động hơn 60.000 tỷ đồng, gấp 9 lần tổng giá trị huy động của cả giai đoạn 2021-2024.

Đến năm 2030, Bộ Tài chính đặt mục tiêu vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 120% GDP, so với mức hiện tại khoảng 90% GDP. Quy mô thị trường trái phiếu hướng tới 58% GDP và thị trường sản phẩm phái sinh đạt 20-30% GDP.

Thu ngân sách vượt dự toán 36%, bố trí 214.000 tỷ đồng cho ĐBSCL

Liên quan đến thu ngân sách, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết năm 2025, kết quả thu ngân sách đã vượt 36% dự toán và tăng 34% so với thực hiện năm 2024. Một trong những nguyên nhân là tăng trưởng GDP đạt 8,02%, cao hơn mức dự báo 5,5-6,5% hồi đầu năm.

Bên cạnh đó, thu từ đất đạt hơn 700.000 tỷ đồng, tăng khoảng 98%. Một số khoản thu khác cũng đóng góp vào kết quả chung như chênh lệch thu chi ngân hàng, bán vốn và cổ tức.

Số chuyển nguồn ngân sách năm 2025 đạt 1,8 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 40% dự toán. Theo Bộ trưởng, nguyên nhân chủ yếu là nguồn thu tăng lớn vào cuối năm, trong khi nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn được triển khai kéo dài qua nhiều năm.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, giải ngân đầu tư công đạt 62,9%, tăng khoảng 203.000 tỷ đồng so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tỷ lệ tạm ứng vốn lên tới 37%, chủ yếu dành cho các công trình hạ tầng quan trọng.

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 312/NQ-CP ngày 5/10 yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, đẩy mạnh thanh toán tạm ứng, bảo đảm nguồn vốn được thanh quyết toán và sớm đưa các công trình vào khai thác.

Đối với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030 bố trí 214.000 tỷ đồng vốn hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách Trung ương. Ngoài ra, vùng dự kiến nhận thêm khoảng 56.600 tỷ đồng vốn ODA.

Tổng nguồn lực hỗ trợ ĐBSCL ứng phó biến đổi khí hậu, chống sạt lở và xâm nhập mặn chiếm khoảng 18% tổng chi hỗ trợ có mục tiêu của ngân sách Trung ương cho cả 6 vùng kinh tế. Mức hỗ trợ này tăng gấp đôi so với 108.000 tỷ đồng của giai đoạn 2021-2025.