Thái Lan 'đau đầu' vì Campuchia, Myanmar, chỉ đang 'tiêm thuốc giảm đau để điều trị'

Admin

14/10/2026 00:30

Mô hình lao động của Thái Lan đang bộc lộ những điểm yếu.

Những quả măng cụt và chôm chôm chín mọng vẫn chưa được hái ở miền đông Thái Lan, nơi tình trạng thiếu lao động nhập cư đang buộc chủ vườn phải chọn thu hoạch loại trái nào đủ giá trị và loại nào sẽ bị bỏ lại.

Đối với Jomsak Putirattana, người trồng sầu riêng ở tỉnh Chanthaburi, việc 5 công nhân Campuchia rời đi sau tranh chấp biên giới đã làm gia tăng cạnh tranh lao động. Ông cho biết, tiền công mỗi ngày trong một số trường hợp đã tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 350 đến 400 baht (270.000-308.000 VNĐ) lên tới 800 đến 1.000 baht (616.000-770.000 VNĐ). Điều này khiến việc thu hoạch một số loại cây trồng có giá trị thấp trở nên quá tốn kém.

"Chúng tôi phải chọn loại trái cây nào để thu hoạch và bỏ loại trái cây giá thấp hơn thối rữa trên cây", ông Jomsak nói. Ông nói thêm rằng hy vọng cứu vãn được vụ cây trồng hơn "đang ngày càng mờ nhạt".

Tình trạng thiếu hụt lao động cho thấy sự phụ thuộc ngày càng tăng của Thái Lan vào lao động nhập cư khi dân số già hóa làm giảm lực lượng lao động trong nước.

Lao động nhập cư chiếm khoảng 1/10 lực lượng lao động của cả nước. Lao động từ các nước láng giềng Myanmar, Campuchia và Lào từ lâu đã đảm nhận các công việc trong nông trại, công trường xây dựng và nhà máy mà các nhà tuyển dụng khó tìm được người Thái. Ngày càng nhiều người trong số lao động nhập cư cũng làm việc tại các quầy hàng, phục vụ bàn tại nhà hàng và quán bar, và các công việc dịch vụ khác trên khắp Bangkok và các thành phố lớn.

Áp lực địa chính trị đang làm giảm nguồn lao động nhập cư của Thái Lan. Tranh chấp biên giới với Campuchia đã khiến nhiều người Campuchia rời khỏi Thái Lan, trong khi bất ổn chính trị và các hạn chế tuyển dụng ở Myanmar đang khiến việc tuyển dụng thêm lao động nhập cư trở nên chậm và khó khăn hơn. Theo ước tính của Bộ Lao động Thái Lan, ước tính 780.000 lao động Campuchia đã rời khỏi Thái Lan kể từ khi xung đột biên giới năm ngoái.

Theo ông Myat Thu, giám đốc điều hành của công ty tuyển dụng Kaung Myat San Thu, quá trình tuyển dụng ở Myanmar hiện mất từ 6-8 tháng. Những khiếu nại về tiền lương, việc thuê thầu phụ và bảo vệ người lao động cũng khiến một số công việc xây dựng ở Thái Lan trở nên kém hấp dẫn hơn đối với người lao động ở Myanmar.

Vì vậy, Thái Lan đang mở rộng phạm vi tìm kiếm nguồn nhân lực với kế hoạch lần đầu tiên tuyển dụng lao động từ Sri Lanka, Nepal và Bangladesh, Bộ trưởng Lao động Julapun Amornvivat cho biết. Sự thay đổi này có thể khiến Thái Lan phải cạnh tranh gay gắt hơn với Singapore và Malaysia trong việc thu hút lao động nhập cư, những quốc gia vốn đã thu hút lao động từ Nam Á.

"Chúng ta cần xây dựng khả năng phục hồi và tính linh hoạt, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào bất kỳ một nguồn nhân lực nào", ông Julapun nói trong một cuộc phỏng vấn.

Những công nhân Sri Lanka đầu tiên dự kiến sẽ đến vào tháng 1 năm sau, chủ yếu cho các dự án xây dựng. Thái Lan đã thảo luận về một chương trình thí điểm ban đầu với khoảng 10.000 công nhân, trong khi các thỏa thuận lao động với Nepal và Bangladesh dự kiến sẽ được ký kết vào năm tới.

Việc tìm kiếm lao động mới đặc biệt cấp bách đối với ngành xây dựng Thái Lan, nơi lao động nhập cư chiếm từ 60-70% trong tổng số khoảng 4,2-4,5 triệu người, theo bà Liza Ngamtrakulpanit, chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu Thái Lan. Các nhà tuyển dụng cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt lao động có thể làm chậm trễ các dự án cơ sở hạ tầng lớn và các công trình xây dựng tư nhân, đồng thời gây áp lực lên dòng tiền của các nhà thầu do tiến độ thi công bị đình trệ.

Bộ trưởng Lao động cho biết chính phủ cũng đang chuẩn bị một chương trình gia hạn giấy phép lao động nhanh hơn và đưa những người lao động nhập cư bất hợp pháp tại nước này vào lực lượng lao động hợp pháp, có khả năng bao gồm hàng triệu người.

Theo ông Jomsak, những cải cách dài hạn có thể đến quá muộn so với vụ thu hoạch tiếp theo. Theo ước tính của ông, miền Đông Thái Lan sản xuất trái cây trị giá khoảng 200 tỷ baht mỗi năm, với mùa vụ chính diễn ra trong vòng 4-5 tháng, bắt đầu từ cuối tháng 4.

Mặc dù một số doanh nghiệp đang điều chuyển công nhân từ các vùng khác của Thái Lan để bù đắp sự thiếu hụt, Jomsak cho rằng đó chỉ là giải pháp tạm thời.

"Chúng tôi chỉ đang tiêm thuốc giảm đau để điều trị vết thương thôi", ông nói. "Vấn đề vẫn còn đó".

Theo Japan Times, SCMP