Chính quyền thành phố cảng Sihanoukville (Campuchia) đang thực hiện bước đi quyết liệt nhằm hồi sinh hàng trăm dự án bất động sản đóng băng. Trọng tâm của nỗ lực này gắn liền với các dòng vốn quy mô lớn: từ làn sóng hơn 1 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Trung Quốc giai đoạn trước, đến gói cam kết đầu tư mới trị giá hơn 8,4 tỷ USD vừa được phê duyệt. Tuy nhiên, sự trở lại của các công trường vẫn đặt nền kinh tế địa phương trước bài toán giải ngân thực tế.
Dòng vốn tỷ USD tạo nên đợt bùng nổ ngắn hạn
Giai đoạn 2016 đến đầu năm 2019, Sihanoukville từng là điểm đến hàng đầu của dòng tiền từ các doanh nghiệp Trung Quốc. Số liệu của chính quyền tỉnh Preah Sihanouk do ThinkChina dẫn lại cho thấy, nhà đầu tư Trung Quốc đã rót khoảng 1,1 tỷ USD trong tổng số 1,3 tỷ USD vốn FDI vào tỉnh này từ năm 2016 đến tháng 3/2018. Tỷ trọng này chiếm tới gần 85% tổng vốn đầu tư nước ngoài của toàn địa phương.
Báo cáo của Cơ quan Thương mại Quốc tế thuộc Bộ Thương mại Hoa Kỳ cũng ghi nhận hàng tỷ USD từ Trung Quốc đổ vào các dự án cao tầng, khách sạn và khu nghỉ dưỡng ven biển từ năm 2017. Động lực chính nuôi dưỡng đà tăng trưởng xây dựng khi đó là hệ thống gần 100 sòng bạc hoạt động vào đầu năm 2019.
Mô hình tăng trưởng phụ thuộc vào dòng vốn casino nhanh chóng sụp đổ khi đối mặt với hai cú sốc liên tiếp. Tháng 8/2019, Chính phủ Campuchia ban hành lệnh cấm cờ bạc trực tuyến, có hiệu lực đầy đủ từ đầu năm 2020. Hãng tin Reuters ghi nhận số lượng sòng bạc tại Sihanoukville giảm mạnh từ hơn 70 xuống còn 36 cơ sở trước thời điểm lệnh cấm có hiệu lực, kéo theo hơn 7.700 lao động địa phương mất việc làm.
Đại dịch COVID-19 bùng phát ngay sau đó khiến khách quốc tế ngưng trệ và dòng tiền đầu tư rút mạnh. Tờ Khmer Times dẫn số liệu chính quyền địa phương cho biết, 359 trong tổng số 1.006 tòa nhà cao tầng tại thành phố rơi vào tình trạng xây dựng dang dở và bị bỏ hoang. Khảo sát liên bộ vào tháng 6/2026 xác định toàn tỉnh có 428 dự án dở dang liên quan đến 468 công trình. Dòng tiền xây dựng cạn kiệt không chỉ vì chủ đầu tư hụt vốn, mà vì nguồn cầu quanh các tổ hợp giải trí đã biến mất.
Gói kích thích 8,4 tỷ USD và động thái giải cứu
Trước nguy cơ lãng phí tài sản đô thị, Chính phủ Campuchia đã triển khai Chương trình xúc tiến đầu tư đặc biệt cho Preah Sihanouk từ đầu năm 2024. Chính sách này áp dụng miễn thuế bất động sản đến năm 2028, giảm thủ tục cấp phép xây dựng và hỗ trợ pháp lý trực tiếp cho các chủ đầu tư.
Chính sách ưu đãi nhanh chóng thu hút các cam kết tài chính mới. Ngày 7/10/2026, Tỉnh trưởng Preah Sihanouk Mang Sineth cho biết chính quyền đã phê duyệt ưu đãi cho 491 hồ sơ dự án, với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt xấp xỉ 8,424 tỷ USD. Trong số này, có 216 dự án can thiệp trực tiếp vào các tòa nhà dang dở hoặc bỏ hoang. Động thái đáng chú ý là hơn 100 dự án hiện đã tái khởi động thi công trên thực địa và gần 100 dự án khác đang hoàn tất hồ sơ để chuẩn bị triển khai lại.
Dấu ấn của dòng vốn Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong đợt phục hồi này. Nhóm công tác Xúc tiến Đầu tư của tỉnh xác nhận phần lớn nhà đầu tư tham gia tái khởi động các khối nhà dở dang vẫn đến từ Trung Quốc, bên cạnh các đối tác từ Campuchia, Israel và Nhật Bản.
Mặc dù con số cam kết 8,424 tỷ USD mang lại tín hiệu tích cực, các nhà quan sát kinh tế chỉ ra rằng đây là vốn đăng ký, chưa phải dòng tiền mặt đã thực tế giải ngân vào công trình. Tạp chí CamboJA News ghi nhận một số thỏa thuận trước đây đã chấm dứt do nhà đầu tư bỏ cuộc giữa chừng. Hiện chưa có thống kê cụ thể về lượng vốn thực sự được rót vào việc hoàn thiện phần thô và nội thất các tòa tháp.
Về vị trí địa lý, thành phố cảng này cách biên giới Việt Nam (cửa khẩu quốc tế Hà Tiên) khoảng 150 km đường bộ và cách đảo Phú Quốc chừng 45 - 50 km đường biển, giữ vị thế tiếp giáp trực tiếp với không gian kinh tế và du lịch ven biển Tây Nam của Việt Nam.
Hoặc